Tij Kools Archief

 

 

 

  © Copyright Tij Kools                                                   ***                                                                    E-mail: tijkools@home.nl

 
 
Pc's die geluid laten horen, kunnen dat desgewenst ook afzetten. De stem die te horen is, is die van zoon Jaap. Ook hij was arts in Deurne, evenals zijn vader.

 

 

Hendrik Wiegersma
(De Wieger)

De Wieger, zoals hij door het leven ging, was één van de bekendste mensen in de Peel.

 


 



Deze en veel andere tekeningen, schetsen en teksten van de hand van Wiegersma
 werden vernield toen de gemeente Deurne het woonhuis van Hendrik Wiegersma
aan de Liesselseweg in Deurne liet verbouwen.


 

 
Harry de Hoop was chauffeur/tuinman bij dokter Wiegersma in Deurne. Van hem kreeg ik de waar gebeurde verhalen zoals hij zich die in de jaren zeventig nog herinnerde. De meeste 'sterke' verhalen over Wiegersma zijn ontsproten aan de fantasie van schrijvers en daarna soms nog aangedikt door de vertellers.

Eén van die verhalen gaat over een jonge vrouw die niet kon praten en naar de Wieger ging in een poging om haar stem weer terug te krijgen.
De Wieger: "Kleed je maar eens spiernaakt uit".
De vrouw deed dat. Toen ze daar naakt voor hem stond, deed hij de voordeur open en joeg haar de straat op waarna ze begon te gillen en zo haar stem weer terug kreeg.
Dit is één van de verhalen die altijd nog de ronde doen en daar zal niet gauw een einde aan komen.

De herinneringen van Harry de Hoop zijn anders. Lees maar:

De eerste kennismaking met dokter Wiegersma.

Assistente Hennie doet open. "Wat wenst u?" Harry: "Ik kom voor de betrekking chauffeurtuinman". Tien minuten later komt Wiegersma: "Kundege autorijden?" Harry: "Nee meneer."  Wiegersma: "Da kan de stomsten boer nog wel, dus da moete ge gauw leren en nu naar ons Nel." Bij Nel in de salon wordt alles besproken. Wiegersma in de deuropening van de salon: Ge bent geen boer want ge houdt oe handen niet in de zakken. Ge kunt meteen beginnen.

 

Het Paard.

In de tijd dat Harry de Hoop tuinman/chauffeur was bij Wiegersma ging de dokter regelmatig te paard naar zijn patiënten . Op een dag, toen Wiegersma naar Liessel  was gereden om daar patiënten te bezoeken hoorde Harry, een half uur daarna daarna, de hoeven van het paard klinken op de weg voor het huis. Een beetje ongerust keek Harry naar het paard dat daar alleen aan kwam lopen. Hij zadelde het dier af en zag even later Wiegersma aan komen fietsen op een oude fiets. "Harry breng die fiets eens terug naar Liessel, want ik had het paard vastgebonden aan een boom, maar het heeft zich  weten los te trekken. Ik heb toen een fiets geleend bij een boer."

Harry bracht de fiets terug en de boer vroeg aan hem: "Is de Wieger goed thuis gekomen, want 't paard had hem er af gegooid."

 

Eerste bezoek met vrouw en kinderen.

Als Harry met zijn echtgenote en kinderen het eerste bezoek brengen aan de Wieger en zij met de kinderen uit het raam kijken boven het atelier roept Wiegersma naar Harry: "Is da oe wijf? Hadde ge niks anders kunnen krijgen? En zijn da de jong, 't zijn net apen." Dan roept Wiegersma in de keuken: "Lies maak is gauw iets te eten voor die hongerlijers, anders zeggen ze nog dat ze bij de Wieger niks te vreten krijgen." In de keuken krijgen de kinderen nog een grote cent van hem.

 

Het Naakt.

Harry: " Weken en weken lang schildert Wiegersma in zijn atelier. Niemand mag er in komen. Dan, op een zekere dag, roept hij me. 'Kom eens in mijn atelier kijken, dan zal ik oe eens iets schoons laten zien!' Ik kom in het atelier en zie daar een levensgroot naaktschilderij van een dame. 'Is dat geen schoon naakt wijf?' Ik bevestig dat, maar enkele dagen later hoor ik midden in de nacht een hels lawaai. 's Morgens roept de Wieger mij en zegt: "Harry kom eens hier en ruim die rotzooi op." Hij had het naakt in honderd stukken gesneden. Een hele week had hij de pest in."

 

De "antieke" kruik.

"Een jonge man belt aan bij de voordeur en vraagt naar dokter Wiegersma. Er volgt een kort gesprek tussen beiden. Even later komt de Wieger in de keuken en zegt: 'Harry kom eens kijken wat ik gekocht heb voor honderd gulden, terwijl het misschien wel duizenden waard is. Toen ik vroeg wat het was zei de Wieger: 'Ach gij met oe boerenverstand. Ziede ge nie dat da een hele dure kruik is, want het emaillen is aan de buitenkant helemaal verweerd en binnenin nog helemaal goed.' Enkele uren later komt Pieter binnen. Deze ziet de kruik en zegt tegen zijn vader: 'Hebt u ook zo'n ding gekocht? In Helmond verkopen ze die dingen voor twee gulden vijftig. De Wieger was woedend. 'Waar is die rotvent die me zo bedonderd heeft?' De jonge man werd opgespoord. Hij moest het geld teruggeven en vertrok richting Helmond. Met de "antieke" kruik."

 

Een voorval van een bezoek aan de Wieger van een moeder uit Vorstenbosch met haar dochtertje dat iets mankeerde komt meer overeen met de echte dokter Wiegersma. Een pastoor uit Veghel, een broer van het  dochtertje zegt:

Mijn moeder ging jaren geleden eens naar dokter Wiegersma in Deurne met mijn zusje. Wat ze mankeerde weet ik niet meer. Maar in ieder geval ging mijn moeder mee toen mijn zusje werd binnen geroepen. Toen Wiegersma zag dat mijn moeder ook mee binnenkwam in de onderzoekkamer riep hij uit : "Ben de ge bang da'k ze kapot maak?"

 

 
 

 


Hendrik Wiegersma, met Ossip Zadkine, een van zijn kunstvrienden bij een Zadkine opening
in het Deurnese Dinghuis.                                                                
(FOTO: TON HARTJENS)


 


Als Wiegersma zwaar de pest in had over iemand, dan stuurde hij wel eens schimpkaarten naar vriend en vijand.
Hierboven zie je een voorbeeld van een ontwerp op een muur van zijn atelier. 

 


Op deze en de foto hieronder zie je nog een aantal schetsen, spreuken en andere teksten, waarmee hij zijn muren sierde.

 

 

 


 

 

 


Een tekst van Wiegersma die een beetje is uitvergroot ziet er zo uit

 


Deurne maakte, en zal dat nog tot in de eeuwigheid doen, gebruik van de gratis culturele reclame dankzij Hendrik Wiegersma.
Maar datzelfde Deurne liet toe, dat het een bende werd met de laatste restanten van Wiegersma.

 

 

 

 

 

Wil je meer weten over de Peel? Klik dan hier.